گزارش کارگاه «گشتالت در طراحى محصول»

گزارش کارگاه «گشتالت در طراحى محصول»

یکشنبه 3 شهریور 98

کارگاه «گشتالت در طراحى محصول»، روز جمعه ۱ شهریور ماه، با شروین مشایخ در مدرسه فشن برگزار شد.


شروین مشایخ این رویداد را با صحبت در مورد فعالیت ذهن شروع کرد. او فعالیت‌های ذهن را به دو بخش هوشیار و نا‌‌هشیار  تقسیم کرده و توضیح داد، بخشی از فعالیت‌های روزانه‌ی ما مانند نفس کشیدن، رانندگی کردن و... که به الگو‌های رفتاری و زیستی تبدیل شده‌اند به صورت ناهشیار انجام می‌شوند، و برخی از فعالیت‌ها که از اهمیت بیشتر برخوردار هستند، به صورت هشیار انجام می‌شوند. نحوه‌ی پردازش ذهن و تشخیص این موضوع از روش تطبیق اطلاعات ورودی با الگو‌های از قبل شکل‌یافته در ذهن صورت می‌گیرد.



تمایل ذهن به محافظت کردن از بدن و حفظ انرژی موجود است و بهترین حالت برای آن، کمتر فعالیت کردن بدن خواهد بود. این موضوع باعث ایجاد چارچوب‌‌های ذهنی و تعریف حد و حدود است. برای درک بهتر این موضوع از شرکت‌کنندگان خواسته شد از صندلی‌های خود بلند شده و با ثابت نگه‌‌داشتن پاهای خود تا جای ممکن چرخیده و به اطراف نگاه کنند، سپس برگشته و این عمل را در ذهن خود با چشمان بسته انجام دهند و تصویر دیده شده را در ذهن خود مجسم کنند، در ادامه عمل مجسم‌سازی سه بار تکرار شده و در هر بار از آنها خواسته شد که این تجسم را کامل‌تر کنند. با ایجاد تصویر ذهنی ۳۶۰ درجه از محیط، از آنها خواسته شد که مجدد با چشمان باز این چرخش را انجام دهند. با انجام این فعالیت مخاطبان متوجه شدند که بیشتر از حالت اول چرخیده‌اند، در حالتی که شرایط آنها فقط از نظر ذهنی تغییر کرده و ذهن دارای پذیرش بیشتر شده است.



بیشتر تمرکز روانشناسی گشتالت بر چگونگی درک اطلاعات بصری توسط مغز است که، به صورت ناخودآگاه انجام می‌شود. ذهن ما به طور معمول تمایل دارد که داده‌های بصری را ساده کند. به همین دلیل سازمان بندی‌ها، سمبل‌ها و نمادها در ذهن به شکل الگوهای بصری تعریف می‌شوند. در نتیجه اصول گشتالت می تواند با استفاده از علم روانشناسی، اطلاعات مورد نظر طراح را بسیار بهتر به مخاطب منتقل کند.



شروین مشایخ در ادامه، قانون‌های اصلی استفاده گشتالت در طراحی را توضیح داده و کاربرد هر کدام را بیان کرد. این قوانین بدین ترتیب می‌باشند: ۱. اهمیت یافتن (Emergence): جدا کردن سوژه‌های بصری و تطبیق آنها با الگوها (pattern) از پیش ساخته‌‌شده ۲. جسمیت دادن (Reification): تکمیل اشکال ناقص در فرایند ذهنی  ۳. چندبرداشتی (Multistability): برداشت‌های متفاوت از یک شی که بیشتر از یک تفسیر دارد ۴. عدم تغییر (Invariance): توان شناسایی تصاویر ناسازگار ۵. شکل/ زمین (Figure/Ground): توانایی تمرکز بر عناصر مرتبط و معنادار ۶. تشابه (Similarity): اشیاء که در رنگ، سایز، بافت و شکل نزدیک باشند شبیه هم به نظر می‌رسند ۷. گروه‌سازی (Grouping): دسته‌بندی ذهنی از طریق تشخیص فاصله یا ایجاد حصار ۸. بستن (Closure): اتمام پیدا کردن یک فرایند در ذهن ۹. تداوم (Continuation): دنبال کردن اشکال بصری ساده ۱۰. تقارن (Coincidence): تمایل ذهن به ایجاد تعادل ۱۱. سرنوشت مشترک (Common Fate): تمایل دنبال کردن موضوعات ۱۲. اتصال عنصر (Element Connectedness): پیدا کردن موضوعات مشابه. پس از ارائه این مباحث و توضیحات آن، نمونه‌های متفاوتی مورد بررسی قرار گرفت. 



این کارگاه با آشنایی شرکت‌کنندگان با اصول گشتالت و نحوه‌ی استفاده از آن در طراحی، باعث شد که پیام موجود در هر طراحی به شکل بهتری به مخاطب هدف خود رسیده و اثرگذاری بیشتری داشته باشد.