برای خیلی از طراحها، پوستر تئاتر یک اعلامیه تبلیغاتیه. تصویری که باید اطلاعات برگزاری رو بده و کارش فقط همینه. اما اگر پوستر قراره فقط اطلاعرسانی باشه، چرا بعضی از پوسترها مکث ایجاد میکنن، فضا میسازن و حتی بدون دیدن نمایش تو ذهن میمونن؟
در رویداد سینا افشار در مدرسه اینورس به این پرسش و دهها پرسش مشابه پاسخ دادیم.
در مسیر حرفهای طراحی، خیلی وقتها مسئله نه کمبود مهارته و نه ندونستن تکنیک. مسئله اینه که طراح گاهی شاید نمیدونه دقیقا داره «برای چی» طراحی میکنه. پوستر تئاتر، یک از مدیومهاییه که اهمیت همین مسئله رو آشکار میکنه. یه پوستر تئاتر قرار نیست داستان رو تعریف کنه، قرار نیست همهچیز رو توضیح بده و حتی نباید مخاطب رو به نتیجهی قطعی برسونه. باید دعوت کنه، تعلیق بسازه، ذهن رو درگیر نگه داره و در خلال نمایش رمزگشایی بشه.
هفدهمین سالگرد اینورس
چرا دیدن «فرآیند فکر و ایدهپردازی» مهمتر از دیدن خروجی طراحان مطرحه؟
در بسیاری از مسیرهای آموزشی، پوستر بهعنوان یک چیدمان تبلیغاتی آموزش داده میشه. ترکیببندی، رنگ، تایپوگرافی، چاپ. اما اونچه کمتر دیده میشود، مسیر رسیدن به انتخابهای هنری و جزئیات هر پوستر شاخصه. اینکه طراح چطور با متن نمایش روبهرو میشه، چه چیزهایی رو آگاهانه کنار میذاره و کدوم لایهی پنهان رو برای ساختن نماد انتخاب میکنه.
رویکرد اینورس در سالگرد هفدهم، تمرکز روی همین بخش نادیدهست. دیدن لحظههایی که تصمیم جرقه میخوره، نقاطی که شک ایجاد میشه و همونجایی که هسته ایده شکل میگیره. به همین دلیل، در انتخاب رویدادها سراغ هنرمندانی رفتیم که سبک و نگاه شخصی خودشون رو دارن و با همین امضای شخصی در زمینه هنری خودشون شناختهشدهان.
همچنین بخوانید: دعوت به نگاهی دوباره، برای هفدهمین سالگرد اینورس
در رویداد سینا افشار چه گذشت؟
سینا افشار گفتگو رو از تعریف پایهای پوستر تئاتر شروع کرد. اینکه پوستر تئاتر قرار نیست داستان نمایش رو بازگو کنه یا جایگزین عناصر اجرا بشه. پوستر، شناسهی یک جهانه. تصویری فشرده از حالوهوا، ریتم و تنش درونی نمایش. به همین دلیل، تفاوتش با پوستر سینما، موسیقی یا تبلیغات صرفا در فرم نیست، بلکه ریشه در منطق روایت هم داره.
در ادامه، بحث به «ایدهی پنهان» در پوستر تئاتر رسید. افشار توضیح داد که چرا لودادن مستقیم ایده، پوستر رو خنثی میکند، چطور انتخاب عنصر یا سبک نامتناسب با اجرا، هرچقدر هم که خوب پیادهسازی بشه، برای پوستر تئاتر مناسب نیست و اینکه چطور تعلیق و رمز و راز میتونه مخاطب رو وارد یک مکث ذهنی کنه. افشار با مثالهای متعدد نشون داد که داستانگویی در پوستر، بیشتر به حذف مربوطه تا اضافهکردن.
بخش ابتدایی از رویداد سینا افشار در مدرسه اینورس به مرور تاریخ و مکاتب طراحی پوستر اختصاص داشت. از جریانهای فرانسه، لهستان و ژاپن گرفته تا سیر تحول پوستر از ابزار اطلاعرسانی به یک بیانیهی هنری-فرهنگی. افشار نشون داد که هر مکتب، پاسخ مشخصی به مسئلهی «مخاطب» داده و طراح امروز، بدون شناخت این پاسخها، ناچار به تکرار سطحی فرمهاست.
در بخش عملیتر نشست، انواع تکنیکهای طراحی پوستر بررسی شد؛ تصویرسازی، فتومونتاژ، عکاسی استیج، وکتور خطی، تایپوگرافی و چیدمان. تمرکز اصلی روی تناسب تکنیک با محتوا بود. اینکه انتخاب تکنیک، علاوه بر تصمیمی زیباییشناسانه، بخشی از روایت هم هست.
شرکتکنندگان در طول نشست، همراه با افشار چندین پوستر و سازه رو بهصورت جمعی تحلیل کردن. از انتخاب تصویر و تایپ تا مسئلهی نصب، مخاطب هدف و حتی حقوق مالکیت اثر. افشار بارها به این نکته اشاره کرد که «پوستردیدن» خودش یک مهارته و بدون تمرین، طراح بهسختی میتونه تصمیمهای بصری دقیق بگیره.
سینا افشار و پشتوانهی این تجربه
سینا افشار بیش از دو دههست که در حوزهی هنری فعالیت میکنه. فارغالتحصیل مهندسی نرمافزاره و از سال ۲۰۰۳ بهطور حرفهای در گرافیک دیزاین حضور داره. تجربهی فعالیت در بیش از ۲۰۰۰ پروژهی فرهنگی، هنری و تجاری، نگاه افشار به طراحی رو عمیقا کاربردی و درعینحال تحلیلی کرده.
سینا افشار حضور منتخب یا مدعو در بیش از ۲۵۰ رویداد، دوسالانه و فستیوال معتبر بینالمللی رو در کارنامه داره و برندهی بیش از ۶۰ عنوان جایزهی ملی و جهانیه. از جمله جایزهی برنز اولین دوسالانه بینالمللی پوستر ایالات متحده، جایزهی اول دوسالانه بینالمللی Design Pro پرو، جایزهی ویژه Taiwan International Design Award و جوایز متعدد از دوسالانههای معتبر پوستر تئاتر در لهستان.
افشار همچنین سابقهی داوری در بیش از ۴۰ فستیوال و رقابت بینالمللی رو داره و آثار و تحلیلهاش در صدها کتاب، کاتالوگ و نشریهی تخصصی منتشر شدن.
همچنین بخوانید: رویداد نگار متولی در مدرسه اینورس – انیمیشن نیممثقال زعفران
این مسیر ادامه داره
برای طراح جوانی که درگیر سفارشهای روزمرهست یا هنوز نسبت خودش رو با طراحی پیدا نکرده، دیدن چنین نگاهی میتونه نقطهی بازنگری باشه. مدیومهای هنری و طراحی مثل پوستر تئاتر، هرکدوم حاوی یک جهانبینی دقیق و متفاوت هستن و خیلی از ما ممکنه حتی از وجود و چیستی این جهان هیچ اطلاعی نداشته باشیم.
رویداد سینا افشار در مدرسه اینورس، تلاشی بود برای نزدیککردن این تجربه و سبک و سیاق هنری به هنرجوها. دیدن مسیری که از فکر شروع میشه و به تصویری میرسه که منحصربهفرده. امروز مسیرهای دیزاین برخلاف گذشته به چند سبک و عنوان شغلی محدود نیستن. در مدرسه اینورس به این مسئله باور داریم که به ازای هر هنرجوی مصمم، یک مسیر مشخص و حرفهای وجود داره که فقط و فقط توسط خودش میتونه کشف و ساخته بشه.
اگر این رویداد رو از دست دادید، اصلا جای نگرانی نیست! ما در ماههای آینده هم این مسیر رو ادامه خواهیم داد. هدفمون اینه که رویدادهایی حضوری با هنرمندانی برگزار کنیم که در میدان بینالمللی هنر و دیزاین فعالن و حاضرن تجربهی خودشون رو بیواسطه با نسل جوان به اشتراک بذارن.
اگر دوست دارید در شکلگیری برنامههای بعدی نقش داشته باشید، نظرتون رو با ما در میون بذارید و بهمون بگید دوست دارید رویداد بعدی دربارهی چه موضوعی باشه.
منتظر دیدن شما در برنامههای بعدی مدرسه اینورس هستیم!